Basketbal is een sport die miljoenen mensen wereldwijd aan het spelen en kijken krijgt. Met een bal, twee baskets en vijf spelers per team probeer je zoveel mogelijk punten te scoren. De regels zijn snel te begrijpen, maar om echt goed te worden heb je veel oefening nodig. Wat maakt dit spel zo aantrekkelijk? En hoe zit het precies in elkaar? Dit zijn de dingen die je moet weten.
Zo werkt een wedstrijd in het kort
Een officiële wedstrijd bestaat uit vier kwarten van elk tien minuten. Tussen het eerste en tweede kwart zit een korte pauze van twee minuten, net als tussen het derde en vierde kwart. Na het tweede kwart is er een langere rust van vijftien minuten. Als de twee teams na vier kwarten gelijk staan, wordt er verlengd. Een verlenging duurt vijf minuten. Er kunnen meerdere verlengingen volgen totdat er een winnaar is. Voor toeschouwers duurt een wedstrijd gemiddeld tussen de anderhalf en twee uur. Dat komt door time-outs, scheidsrechtersbeslissingen en wisselingen. In de NBA, de bekendste professionele competitie ter wereld, zijn de kwarten iets langer: twaalf minuten elk. Daardoor duurt een NBA-wedstrijd vaak dichtbij de twee uur of soms iets langer.
De basis van het spel: punten, posities en regels
Elk team heeft vijf spelers op het veld. Ieder heeft een eigen positie met een eigen taak. De point guard is vaak de aanvoerder op het veld en geeft de bal weg aan medespelers. De shooting guard scoort veel van buiten het gebied vlak bij de basket. De small forward speelt zowel aanvallend als verdedigend. De power forward en de center zijn meestal de langste spelers en pakken rebounds, de ballen die van de basket terugkomen. Punten scoren doe je door de bal door de ring te gooien. Een treffer van buiten de drielijnsboog levert drie punten op. Binnen die lijn zijn dat er twee. Vrije worpen, die worden gegeven na een overtreding, zijn elk één punt waard. Overtredingen zoals lopen met de bal of dubbeldribble worden direct bestraft met balverlies.
De geschiedenis achter het spel
Het spel werd uitgevonden in december 1891 door de Canadese sportleraar James Naismith. Hij werkte in de Amerikaanse stad Springfield en zocht naar een sport die studenten binnen konden beoefenen tijdens de winter. Hij hing twee manden aan een balustrade en stelde veertien basisregels op. In het begin werd een echte mand gebruikt, zonder gat aan de onderkant. Na elk punt moest iemand de bal er handmatig uit halen. Pas later werd de open ring ingevoerd. Vanaf de jaren twintig groeide de sport snel. In 1946 werd de NBA opgericht, die uitgroeide tot de grootste basketbalcompetitie ter wereld. Spelers als Magic Johnson, Larry Bird en Michael Jordan maakten de sport in de jaren tachtig en negentig wereldberoemd. Tegenwoordig volgen honderden miljoenen mensen wedstrijden via televisie en internet.
Basketbal in Nederland
In Nederland groeit de populariteit van het balspel gestaag. Tienduizenden Nederlanders spelen het actief bij een club. Basketball Nederland is de overkoepelende organisatie die de sport in ons land begeleidt en ontwikkelt. De hoogste Nederlandse competitie is de Dutch Basketball League, ook wel DBL genoemd. Clubs uit steden als Amsterdam, Rotterdam, Den Haag en Leiden nemen deel aan deze competitie. Naast clubsport zijn er ook straattoernooien en drie-op-drie-competities, waarbij op kleinere veldjes met minder spelers gespeeld wordt. Die vorm heet 3×3 en is zelfs een officieel onderdeel van de Olympische Spelen geworden. Steeds meer jongeren vinden de weg naar de sport, mede dankzij de populariteit van de NBA en bekende spelers als Luka Dončić en Giannis Antetokounmpo.
Veelgestelde vragen
Hoeveel spelers staan er per team op het veld?
Per team staan er vijf spelers tegelijk op het veld. Een volledige ploeg bestaat uit meer spelers die als wisselspeler kunnen invallen tijdens de wedstrijd.
Wat is het verschil tussen NBA-regels en FIBA-regels?
De NBA en FIBA, de internationale basketbalfederatie, gebruiken iets andere regels. Het grootste verschil zit in de duur van de kwarten: de NBA speelt met kwarten van twaalf minuten, terwijl FIBA kwarten van tien minuten hanteert. Ook de afstand van de drielijnsboog en een paar andere regels verschillen licht.
Wat is een rebound?
Een rebound is een bal die van de basket of het bord terugkomt na een mislukte worp. De speler die de bal opvangt heeft een rebound gepakt. Dit kan iemand van het aanvallende team zijn, maar ook van het verdedigende team.
Vanaf welke leeftijd kunnen kinderen beginnen met basketbal?
Kinderen kunnen al vanaf een jaar of zes beginnen met basketbal via aangepaste programma’s bij een club. De basket staat dan lager en de bal is kleiner, zodat het past bij de lichaamslengte en kracht van jonge kinderen.